Opublikowano
2014-05-24 10:01 (akt. 2020-05-18 00:01)
Licencja
Wolna licencja

Bitwa o Monte Cassino i chwała „karpatczyków”

Bitwa o Monte Cassino jest dziś zaliczana do największych sukcesów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. W walkach szczególnie zapisała się 3. Dywizja Strzelców Karpackich – pierwszym oddziałem, który wkroczył do ruin klasztoru benedyktynów, był wchodzący w jej skład 12. Pułk Ułanów Podolskich.


Strony:
1 2 3 4

Bitwa o Monte Cassino nie była jedynym sukcesem 2. Korpusu Polskiego we Włoszech. Dowiedz się więcej o zdobyciu Ankony w lipcu 1944 roku

Wiele tysięcy żołnierzy 3. DSK spoczywa dziś na cmentarzach wojennych na Półwyspie Apenińskim. Wraz ze swoimi kolegami z pozostałych oddziałów 2. Korpusu dzielnie walczyli o polską sprawę w 1944 i 1945 r. Poniesienie największej ofiary przyniosło efekt kilkadziesiąt lat później, jednak wielu żołnierzy nie doczekało tej chwili. Wszystkim im należy się pamięć oraz kultywowanie tradycji i etosu.

Powstanie i organizacja dywizji

Gen. Stanisław Kopański, dowódca Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich oraz pierwszy dowódca 3. Dywizji Strzelców Karpackich (domena publiczna). 28 kwietnia 1942 r. gen. Władysław Sikorski wydał rozkaz o organizowaniu 3. Dywizji Strzelców z dniem 3 maja 1942 r. Dowódcą Dywizji został wyznaczony osławiony dowódca Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, gen. Stanisław Kopański. Dywizja miała składać się ze wspomnianej SBSK oraz żołnierzy przybyłych ze Związku Sowieckiego z 8., 9., i 10. Dywizji Piechoty Armii Polskiej w ZSRR. Dywizja składała się z trzech brygad i samodzielnych oddziałów dywizyjnych według brytyjskich etatów. Miejscem organizowania Dywizji zostały wyznaczone obozy w m. Qastina, Beit Dżirdża, Gan Yavne i Masmiya.

Dowódcą 1. Brygady został płk Walenty Peszek, dotychczasowy zastępca dowódcy SBSK, dowódcą 2. płk Józef Frączek, a na dowódcę 3. wyznaczono płk Jerzego Jastrzębskiego. Ten ostatni objął dowodzenie nad brygadą 5 czerwca 1942, ponieważ tego dnia zakończyła się jej organizacja. W 1. Brygadzie znalazło się większość żołnierzy SBSK, zaś w 2. i 3. Brygadzie służyli żołnierze przybyli ze Związku Sowieckiego.

9 maja 1942 r. gen. Sikorski zatwierdził pełną nazwę Dywizji, dodając jej przydomek „Karpackich”. Również pozostałe oddziały Dywizji otrzymały ten człon do swojej nazwy. Dywizja miała liczyć według etatów 578 oficerów i 8419 szeregowych. Po zakończeniu pierwszej fazy formowania, 26 maja, Dywizja liczyła 610 oficerów i 10 746 szeregowych. 12 czerwca skład osobowy Dywizji wynosił już 690 oficerów i 13 356 szeregowych. W sierpniu 1942 r. została podjęta decyzja o przeniesieniu polskich oddziałów do Iraku. 28 sierpnia 1942 r. wyruszyły tam pierwsze transporty oddziałów 3. DSK. Podróż odbywała się w bardzo trudnych warunkach, a temperatura w południe dochodziła do 60 stopni C.

Odznaka pamiątkowa 3. Dywizji Strzelców Karpackich (fot. American1990, opublikowano na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0). 12 września 1942 r. gen. W. Sikorski wydał rozkaz o stworzeniu Armii Polskiej na Wschodzie. Zniesiono istniejący dotychczas podział na Polskie Siły Zbrojne w ZSRR, Dowództwo Wojska Polskiego na Środkowym Wschodzie oraz 2. Korpus Strzelców. Od tego dnia w skład Armii Polskiej na Wschodzie wchodziły 3. DSK wraz z 5., 6. i 7. Dywizją Piechoty. 16 października skład Armii zaakceptowali Brytyjczycy.

Zobacz też:

Po rozlokowaniu się 3. Dywizji, 21 października oraz 9 listopada 1942 r., gen. W. Anders dokonał dwóch przeglądów jej oddziałów. Podczas pierwszej wizyty odwiedził 1. Brygadę Strzelców Karpackich, a 9 listopada 2. Brygadę Strzelców Karpackich.

Po ostatniej wizycie 10 listopada 1942 r. dowódca Armii Polskiej na Wschodzie ustalił skład organizacyjny 3. Dywizji Strzelców Karpackich. Dowództwo miało składać się z: dowództwa 3. DSK, sekcji oficerów łącznikowych, sekcji informacyjnej, bezpieczeństwa oraz szyfrów; Wśród jednostek pozabrygadowych znalazły się m.in.: 3. Karpacki baon ckm, 3. Pułk Ułanów Karpackich, 1., 2. i 3. Karpacki Pułk Artylerii Lekkiej, 3. Karpacki Pułk Artylerii Przeciwpancernej, 3. Karpacki Pułk Artylerii Przeciwlotniczej oraz inne bronie towarzyszące. W skład dywizji wchodziły dwie brygady strzelców: 1. Brygada Strzelców Karpackich składała się z: dowództwa, plutonu sztabowego dowództwa, trzech baonów strzelców karpackich z numerami od 1 do 3, a także czołówki naprawczej i poczty polowej. Podobnie wyglądał skład 2. Brygady Strzelców Karpackich, z tą różnicą, że baony miały numery od 4 do 6. Została zlikwidowana trzecia brygada strzelców, a żołnierze, którzy nie zostali włączeni w skład innych oddziałów 3. DSK, zostali przeniesieni do 5. Dywizji Piechoty. Likwidując brygadę, gen. Anders zastrzegł, że jak tylko warunki pozwolą, to zostanie ona jak najszybciej odtworzona. W kwietniu 1943 r. miejsce Pułku Ułanów Karpackich zajął 12. Pułk Ułanów Podolskich.

Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Polecamy książkę „Z Miodowej na Bracką”:

Autor: Maciej Bernhardt
Tytuł: „Z Miodowej na Bracką. Opowieść powstańca warszawskiego”

Wydawca: Histmag.org

ISBN: 978-83-925052-9-7

Oprawa: miękka

Liczba stron: 334

Format: 140×195 mm

24 zł

(papierowa)

Książkę można również zakupić jako e-book. Przejdź do strony zakupu e-booka!

Strony:
1 2 3 4
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy

Gość: Wojciech Banaszak |

Dobry artykuł, rzetelny.
PS. Mam wiarygodne informacje świadczące o tym, że do skutecznego wejścia na teren opuszczonego przez Niemców klasztoru (luzowanie) przyczyniło się przechwycenie i dobre zrozumienie szyfrogramu nadanego przez dowódcę niemieckich komandosów szyfrogramu. Bez tego polskie straty byłyby dużo większe lub nawet kolejny nieskuteczny szturm.
Radiogram przechwycili artylerzyści, a znaczenie ostatnich słów nadanych tekstem jawnym, niemieckiego "Darz Bór", wyjaśnił oficer "dwójki" świetnie znający obyczaje myśliwskie Niemców, por. Tadeusz Majerowicz (po wojnie musiał pozostać we Francji, tam zmarł pod Bordeaux).
PS 2. Z niemieckimi komandosami Polacy we Włoszech bili się kilka razy. Po wojnie, w latach 60, kombatanci obu stron spotkali się i wznieśli toast na zgodę.



Odpowiedz

Gość: Oon |

Zolnierze andersa spod Monte Casino byli zydami. (w wiekszosci, ci ktorzy nie zdezerterowali do Palestyny) Nie moglo wiec to miec przelozenia na sprawy Polskie, na anglossaskie juz tak. :)



Odpowiedz

Gość: Komar |

Wbrew temu, co pisze TOR, polski udział w bitwie o Monte Cassino - to było dobrze zaplanowane i rzetelnie wykonane wojskowe rzemiosło. Polacy walczący pod Monte Cassino przyczynili się do politycznego sukcesu, jakim było umożliwienie wyzwolenia kolejnych obszarów Włoch łącznie z Rzymem po przełamaniu niemieckiej obrony na Linii Gustawa.
Tromtadracją popisał się natomiast autor artykułu gdy napisał, że żołnierze II Korpusu "dzielnie walczyli o polską sprawę w 1944 i 1945 r." Autor powtarza tylko wyświechtany propagandowy slogan. Żołnierze II Korpusu walczyli o sprawę brytyjską. Zdobywając Monte Cassino przysłużyli się interesom Włoch. Poprzez walkę o Monte Cassino mieli swój udział w ogólnym zwycięstwie koalicji antyhitlerowskiej nad hitlerowskimi Niemcami. Ale nie było przełożenia polskiego zaangażowania w bitwie na decyzje polityczne dotyczące losów kraju położonego między Tatrami i Bałtykiem. Tak samo jak szarża Kozietulskiego pod Samosierrą nie wpłynęła na losy Polski w czasach napoleońskich.



Odpowiedz

Gość: TOR |

Pomimo tego ,że mój dziadek walczył pod Monte Cassino. Bitwa ta to wojskowa masakra , tromtadramstwo dowódców , polityczna przegrana.



Odpowiedz
Bartosz Janczak

Absolwent Instytutu Historii Uniwersytetu Opolskiego. Obecnie doktorant studiów doktoranckich historii oraz student prawa na Uniwersytecie Opolskim. Członek Oddziału Terenowego im. 17 Pułku Ułanów Wielkopolskich Polskiego Klubu Kawaleryjskiego. Zajmuje się historią wojskowości Polski w latach 1918-1953, głównie dziejami polskiej kawalerii II Rzeczpospolitej, wojskami pancernymi Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, biografistyką oficerów II RP oraz polskim podziemiem antykomunistycznym.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org