Opublikowano
2007-02-24 20:03
Licencja
Prawa zastrzeżone

Cud czwarty. Ogrody Semiramidy

Tak jak o Egipcie mówiono, że jest darem Nilu, tak o Mezopotamii (czyli Międzyrzeczu) rzec można, że stworzyły ją dwie potężne rzeki: Tygrys i Eufrat. Tak jak w Egipcie, chłopi nawadniali spieczoną ziemię przy pomocy prymitywnych żurawi i, tak jak w Egipcie, powstały tu państwa. Jednym z nich była Babilonia, ale... zacznijmy od początku.


Strony:
1 2 3

Ogrody Semiramidy – zobacz też: Cud trzeci. Mauzoleum w Halikarnasie.

Pierwsze w miarę pewne dane o Międzyrzeczu mamy z czasów sumeryjskich. Koniec IV tysiąclecia p.n.e. to rozkwit tej kultury, choć jej ośrodki: Ur, Uruk, Lagasz, Kisz, Umma, Eridu, Szuruppak, Nippur i inne zostały zasiedlone już wcześniej, za czasów tak zwanej kultury Ubajd. Sumerowie zamieszkiwali południową część Mezopotamii i stworzyli wspaniałą cywilizację. Na początku trzeciego tysiąclecia p.n.e. znali pismo, koło, nawadnianie i budowali zigguraty, czyli świątynie. Razem z Egipcjanami stworzyli podstawy naszej nauki i sztuki. Przeciwnikami Sumerów w panowaniu nad Mezopotamią byli Akadowie, którzy zamieszkiwali północną część krainy. Walka tych dwóch ludów zdominowała dzieje regionu w całym trzecim tysiącleciu. Raz wygrywała jedna strona, raz druga. Nie należy jednak sądzić, że były to zawsze walki dwóch narodów. Raczej kilka królestw z jednej i z drugiej strony starało się zyskać władzę i nad współplemieńcami, i nad sąsiadami. Mniej więcej na przełomie XXV i XXIV wieku p.n.e. król Akadu Sargon I („król czterech stron świata”, jak się skromnie określał) zjednoczył całą Mezopotamię pod swoim berłem i na 200 lat utworzył państwo, któremu kres położył dopiero najazd dzikich Gutów. Przebywali oni tu 125 lat, częściowo zresztą asymilując się z miejscową ludnością. Po ich wypędzeniu znów odżyły stare swary pomiędzy państewkami, zakończone utworzeniem nowej monarchii w XXII i XXI wieku p.n.e. przez władców miasta Ur z III dynastii. Śmiertelny cios temu sumeryjskiemu rodowi zadali Amuryci i Elamici, a na gruzach ich państwa, wśród kolejnych walk wewnętrznych, wyrosło nowe królestwo — Babilon.

Ogrody Semiramidy (źródło: Wikipedia)

Pierwszym historycznym królem Babilonu był Sumuabu, który objął tron około 1893 roku p.n.e. Królestwem rządziło w tym okresie jedenastu władców, a najbardziej znanym z nich jest Hammurabi, twórca słynnego Kodeksu. Wprawdzie kary w nim były drakońskie, ale istotny czynnik stanowiło to, że nie wymierzał ich sam pokrzywdzony, lecz specjalny organ w imieniu państwa. A to już element nowoczesnej organizacji prawa. Dynastia Hammurabiego panowała od XIX do XVII wieku p.n.e. Potem Babilon opanowali Hetyci, a później Kasyci, a po wymarciu dynastii królów kasyckich (XII wiek p.n.e.) nowy ród, którego pierwszym przedstawicielem na tronie został Nabokadnezar I (czyli Nabuchodonozor).

Konkurentami Babilonu w panowaniu nad Międzyrzeczem byli władcy Asur, czyli Asyryjczycy (potomkowie plemion amoryckich). Najpierw składali oni pokłon władcom Ur, lecz potem sami zaczęli podbijać inne miasta i dopiero Hammurabi zniszczył ich potęgę w XVIII wieku p.n.e. Jednak Asur odrodziło się w wieku XIV p.n.e. jako państwo zwane dziś średnioasyryjskim. Założycielem był Aszurubalit I, a najbardziej znanym i najpotężniejszym władcą Tiglaptilesar I panujący ok. 1115–1093 r. p.n.e. Państwo średnioasyryjskie upadło pod naporem plemion aramejskich, lecz odrodziło się w X wieku p.n.e., kiedy Assurnasirpal II zwyciężył i wygnał Aramejczyków. Powstała nowa monarchia tzw. nowoasyryjska, którą zniszczyło dopiero wspólne działanie Medów i Babilończyków. Rok 612 p.n.e. jest rokiem spustoszenia Niniwy, stolicy Asyrii. Spustoszenia tak gruntownego, że 150 lat później nie można było jej już odnaleźć. Wielka musiała być nienawiść do Asyrii, skoro tak zniszczono jej stolicę, zwaną „Gniazdem lwów”. Asyryjczycy przez ponad 1500 lat wywierali istotny wpływ na sprawy dotyczące Międzyrzecza, często panowali nad innymi, pojawiali się jako najeźdźcy; byli postrachem, a o ich okrucieństwie (prawdziwym zresztą, choć w tym okresie nie byli jakimś specjalnym wyjątkiem) krążyły legendy. Asyria upadała kilkakroć i tyle samo razy się podnosiła — jeszcze potężniejsza i wspanialsza. Najeźdźcy zrównali Niniwę z ziemią, by już nigdy więcej nie powstała z upadku. Ostatnie oddziały Asyryjczyków pobito w 605 roku p.n.e. pod Kerkemisz nad Eufratem.

Na gruzach państwa asyryjskiego powstała monarchia nowobabilońska, a jej pierwszym królem był Chaldejczyk Nabopolassar, wódz asyryjski, który w odpowiednim czasie zdradził swego władcę i przeszedł na stronę Medów. W końcu król perski Cyrus Starszy obalił ostatniego chaldejskiego władcę Babilonu i w 539 roku p.n.e. wkroczył triumfalnie do miasta. Jak więc widać, los Międzyrzecza przez tysiące lat był bardzo zawikłany. Upadki, wzrosty, podboje, straty i wojny wycisnęły na Mezopotamii swoje piętno znacznie wyraźniej niż na Egipcie. Nie jest to dziwne, jeśli weźmie się pod uwagę dużą liczbę konkurencyjnych ośrodków władzy nad Tygrysem i Eufratem. A jednak właśnie w tej krainie, tak naznaczonej wojnami, powstała również kultura dorównująca egipskiej lub nawet ją przewyższająca. Popatrzmy przez chwilę na Babilon Nabuchodonozora II, na wielkie, wspaniałe miasto liczące kilkaset tysięcy mieszkańców. Co uderza dzisiejszego człowieka patrzącego na Babilon? Przede wszystkim nowoczesność rozplanowania przestrzennego. Miasto miało kształt nieco nieregularnego prostokąta o powierzchni 10 kilometrów kwadratowych. Eufrat dzielił je na dwie części: stare miasto na wschodzie, gdzie mieściły się również pałace i świątynie, oraz nową część zachodnią. Obydwie części połączone były mostem. Zabudowa była podzielona na prostokątne dzielnice mieszkalne wyznaczone przez najważniejsze arterie miejskie, ulice: Isztar, Nabu, Zababy, Marduka, Enlila, Adada, Szamasza, Sina. Zapewniały one możliwość bardzo szybkiego dostania się w każde miejsce miasta i znakomicie ułatwiały orientację.

Ogrody Semiramidy – zobacz też: Cud piąty. Artemizjon.

Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Lubisz czytać artykuły w naszym portalu? Wesprzyj nas finansowo i pomóż rozwinąć nasz serwis!

Strony:
1 2 3
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy

Gość: 007 |

Ale fajne



Odpowiedz

Gość: 007 |

Dużo tego



Odpowiedz

Gość: Bardzo dużo informacji |



Odpowiedz

Gość: asd |

Super



Odpowiedz
Dariusz Lipiec

Autor nie nadesłał informacji na swój temat.

Prawa zastrzeżone – ten materiał jest chroniony przez przepisy prawa autorskiego.

Kopiowanie, przedrukowywanie (poza dozwolonymi prawnie wyjątkami) wyłącznie za zgodą redakcji: redakcja@histmag.org