Opublikowano
2021-01-26 09:32
Licencja
Wolna licencja

„Braveheart. Waleczne serce” – reż. Mel Gibson – recenzja i ocena filmu

Od premiery filmu „Braveheart – Waleczne serce” w reżyserii Mela Gibsona mija ćwierć wieku, a jego popularność wcale nie maleje. Kultowe dzieło Gibsona stało się fenomenem popkultury i zyskało uznanie zarówno w oczach widzów, jak i krytyków.


„Braveheart. Waleczne serce” – reż. Mel Gibson – recenzja i ocena filmu

„Braveheart. Waleczne serce” reż. Mel Gibson recenzja i ocena filmu plakat Tytuł: „Braveheart. Waleczne serce”
Tytuł oryginalny: „Braveheart”
Reżyseria: Mel Gibson
Scenariusz: Randall Wallace
Muzyka: James Horner
Główne role: Mel Gibson, Sophie Marceau, Patrick McGoohan, Catherine McCormack
Produkcja: Icon Productions, The Ladd Company
Gatunek: dramat historyczny
Kraj produkcji: Stany Zjednoczone
Data premiery: 18 maja 1995 (świat), 8 września 1995 (Polska)
Czas trwania: 177 minut

Ocena naszego recenzenta: 8/10
(jak oceniamy?)

„Braveheart” – historia uniwersalna

„Braveheart. Waleczne serce” to filmowa opowieść o dość prostej fabule osadzonej w XIII-wiecznej Szkocji. Główny bohater, William Wallace, jest ubogim szkockim szlachcicem, który na skutek okrutnych rządów Anglików przeobraża się w nieustępliwego przywódcę rebelii. Impulsem do podjęcia tej roli staje się śmierć ukochanej bohatera z rąk angielskich arystokratów. Jako nieprzejednany przeciwnik Anglików, Wallace skupia wokół siebie podobnie myślących Szkotów, nawiązuje sojusze, a za okrucieństwa przeciwników odpłaca tym samym. Doświadczony bolesną stratą i zdradą sojuszników nie traci poczucia słuszności swych działań i nawet w obliczu okrutnej śmierci pozostaje wierny swym ideałom.
Mel Gibson, który oprócz reżyserii filmu odgrywa w nim główną rolę, wziął na warsztat historyczną postać, o której źródła jedynie wzmiankują. Uzupełniając biografię swojego bohatera o wątki niepoświadczone w dokumentach historycznych stworzył postać jednocześnie legendarną i przekonującą dla widzów. Gdybyśmy chcieli streścić fabułę filmu w jednym zdaniu wystarczyłby utarty w kinematografii slogan „od zera do bohatera”, jednak „Braveheart. Waleczne serce” ma do zaoferowania publiczności dużo więcej wątków, a analiza samego przedstawienia postaci Wallace’a odkrywa całą masę filmowych toposów i stereotypów, do których Gibson sięga w sposób łatwy do odczytania, ale zarazem atrakcyjny.
Uniwersalność historii o buntowniczym Szkocie sprawia, że jest ona łatwa w odbiorze. Dlaczego? Odpowiedź jest dość prosta i została już zasygnalizowana powyżej. Schemat przemiany od jednostki niewyróżniającej się z tłumu do narodowego bohatera daje poczucie, że w każdym z nas drzemią cechy, które mogą predestynować do heroizmu. Jest to atrakcyjna myśl tym bardziej, im z większym przekonaniom identyfikujemy się z wartościami prezentowanymi przez Wallace’a. Te z kolei łatwo rozpoznać – pod tym kątem film Gibsona jest czytelny, jak to tylko możliwe.

Bitwa pod Bannockburn, czyli „szkocki Grunwald”

I wojna o niepodległość Szkocji trwała ponad 30 lat, jednak kluczowe znaczenie dla jej wyniku miały zaledwie dwie doby. W dniach 23-24 czerwca 1314 roku miała miejsce bitwa pod Bannockburn, która przyczyniła się do zwycięstwa Szkotów.



Czytaj dalej...

William Wallace – buntownik w imię słusznej sprawy

Bunt Wallace’a jest słuszny i sprawiedliwy, za jego postępowaniem stoi cierpienie całego narodu i osobista tragedia. Jego jedynym celem jest wywalczenie wolności, a kto mógłby podważyć zasadność działań podjętych w celu wyzwolenia ludzi z ucisku? Antagoniści z kolei reprezentują cały wachlarz negatywnych cech. Ojciec Roberta Bruce’a choruje na trąd – chorobę powodującą rozkład ciała, co w przeszłości postrzegano jako karę za „zgniliznę” moralną. W ten sposób został przedstawiony syn i następca tronu Anglii – ten sam moralny upadek przypisywano homoseksualności. Kontrast pomiędzy zwolennikami a przeciwnikami słusznej sprawy jest pogłębiany z każdą minutą filmu.
Gibson nie poprzestaje jedynie na ukazaniu silnie stypizowanych postaci. Zwycięstwo Wallace’a musi być jednoznaczne i ostateczne pod każdym kątem, stąd fikcyjny wątek romansu pomiędzy nim, a księżniczką Izabelą (Sophie Marceau). Tytułowy Braveheart zwycięża okrutnych Anglików na polu bitwy, moralnie i w alkowie. Wątek ten wydaje się być niepotrzebny, każdy widz wie, że Wallace jest nie tylko archetypem bohatera, ale także mężczyzny.

William Wallace: bohater Szkotów, bohater popkultury

William Wallace stał się ikoną popkultury i symbolem wolności dzięki przedstawieniu jego historii w hollywoodzkiej superprodukcji Braveheart (1995). Jednak już wcześniej był bohaterem narodowym Szkotów oraz odegrał wielką rolę w kształtowaniu się ich świadomości narodowej.



Czytaj dalej...

Fenomen filmu „Braveheart”

Fenomenu filmu o szkockim rebeliancie można doszukiwać się w przyjętej stylistyce. Brutalność i brud ukazanych wydarzeń przemawia swoją realnością w dużo większym stopniu aniżeli czyste i ugrzecznione produkcje sprzed filmu „Braveheart”. Sprowadzona do rzeczywistego wymiaru legendarna postać miała potencjał, który dzięki scenariuszowi i sprawnej realizacji przełożył się na sukces finansowy i artystyczny. Czego by nie sądzić o Oscarach, są one nadal najważniejszymi nagrodami branży filmowej, a dramat historyczny Gibsona zdobył ich aż pięć, w tym tę najważniejszą, dla najlepszego filmu.
„Braveheart. Waleczne serce” już dawno przestał być jedynie filmem. Niemal od premiery jego popkulturowy sukces można obserwować w najróżniejszych formach i odniesieniach (od dziecięcych zabaw kiedyś, poprzez naukowe analizy, po internetowe memy dzisiaj). Co chyba najważniejsze, nikt nie kwestionuje jego przełomowej roli w historii kina. Korzyści płynące z sukcesu dramatu nie ograniczyły się jedynie do grona jego twórców, jak grzyby po deszczu zaczęły pojawiać się inicjatywy, które kapitalizowały popularność postaci Wallace’a oraz miejsc z jego historią związanych.

Polecamy e-book Michała Beczka – „Wikingowie na Rusi”

Wikingowie na Rusi - Michał Beczek - okładka Autor: Michał Beczek
Tytuł: „Wikingowie na Rusi”

Wydawca: PROMOHISTORIA [Histmag.org]

ISBN: 978-83-65156-37-2

Stron: 135

Cena: 12,90 zł

Formaty: PDF, EPUB, MOBI (bez DRM i innych zabezpieczeń)

12,9 zł

(e-book)
Zobacz też nasze pozostałe e-booki!
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy

Gość: Robert |

Nie wierzę że taki tekst czytam na portalu historycznym ... i to po jego "poprawieniu"!!! Co to znaczy??? - "... Antagoniści z kolei reprezentują cały wachlarz negatywnych cech. Ojciec Roberta Bruce’a choruje na trąd – chorobę powodującą rozkład ciała, co w przeszłości postrzegano jako karę za „zgniliznę” moralną. W ten sposób został przedstawiony syn i następca tronu Anglii – ten sam moralny upadek przypisywano homoseksualności. Kontrast pomiędzy zwolennikami a przeciwnikami słusznej sprawy jest pogłębiany z każdą minutą filmu..." ???



Odpowiedz

Gość: Kocurrrek |

"Wystarczy wspomnieć, że jego główny przeciwnik, król Edward I (grany przez Patricka McGoohana), choruje na trąd Czytaj więcej: https://histmag.org/Braveheart.-Waleczne-serce-rez.-Mel-Gibson-recenzja-i-ocena-filmu-21919?fbclid=IwAR31fuR_lChdiB9206vS13h7dGqvu4YWpmatq_BECBQfjiPivw3Go30zly8" i tu przestałem czytać. Taki błąd w recenzji filmu na histmag? Porażające. Na trąd w filmie chorował Robert Bruce Starszy, ojciec przyszłego krola Szkotów, a nie Edward "Długonogi".



Odpowiedz

Gość: Jerzy Klimczak |

Dziękuję za komentarz i krytyczną uwagę. Ma Pan rację. Błąd zaraz naprawimy. Jeszcze raz dziękuję za czujność!



Odpowiedz
Jerzy Klimczak

Absolwent Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Uniwersytetu Gdańskiego na kierunku socjologia. Obecnie doktorant Socjologicznych Studiów Doktoranckich Uniwersytetu Gdańskiego, w ramach których przygotowuje dysertację związaną z transformacją ustrojową w Polsce. W swych badaniach łączy perspektywy socjologii i historii. Autor artykułów naukowych dotyczących społecznych wymiarów sportu, doświadczeń granicznych, zjawiska marginalizacji społecznej oraz transformacji ustrojowej. Pola zainteresowań: antropologia społeczna, teorie postkolonialne, marginalizacja społeczna, historia społeczna.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org