Opublikowano
2016-11-24 16:05
Licencja
Wolna licencja

Głód w Auschwitz. Zbrodnicza fascynacja nazistowskich lekarzy

Choroba głodowa była w obozach koncentracyjnych problemem powszechnym, choć oficjalnie nieistniejącym. Dramat konających więźniów bez skrupułów wykorzystywali niemieccy lekarze, którzy przeprowadzając serię eksperymentów żyweniowych, dążyli do zaspokojenia swoich naukowych ambicji.


Strony:
1 2 3

Głód w Auschwitz – zobacz też: Anne Applebaum – „Czerwony głód” – recenzja i ocena

Głód w Auschwitz Brama obozowa Auschwitz I (fot. PerSona77, opublikowano na licencji Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Poland) Obóz koncentracyjny Auschwitz został utworzony przez Niemców z rozkazu Heinricha Himmlera. Powstał w 1940 roku w byłych koszarach wojskowych na przedmieściach miasta Oświęcim. Jednym z powodów jego uruchomienia było przepełnienie więzień spowodowane masowymi aresztowaniami Polaków.

Pierwszy transport przybył do Auschwitz 14 czerwca 1940 roku i liczył 728 polskich więźniów politycznych z Tarnowa. Data ta uznawana jest za pierwszy dzień działania obozu. Wówczas kierowano do niego m.in.: osoby duchowne, przywódców społecznych, inteligentów, przedstawicieli kultury, oficerów oraz uczestników ruchu oporu. Z czasem do Auschwitz zaczęto wysyłać Romów, sowieckich jeńców wojennych oraz więźniów z krajów okupowanych. W 1942 roku obóz stał się miejscem masowej zagłady Żydów europejskich.

Spośród 1,3 mln umieszczonych tam osób około 1,1 mln zginęło wskutek wycieńczającej pracy, chorób, epidemii, terroru, egzekucji, kar, eksperymentów medycznych oraz głodu. Na chorobę głodową cierpiało ponad 90% więźniów wszystkich obozów koncentracyjnych. Towarzyszyła ona niemal wszystkim pozostałym schorzeniom. Dodatkowo ukształtowała postać więźnia oraz obraz jego życia w obozie.

Problem głodu

Josef Mengele – Anioł Śmierci z Auschwitz

Czytaj dalej...
Prawidłowe odżywianie powinno zawierać odpowiednią ilość składników odżywczych, które wzmacniają organizm i dodają mu energii. Jeżeli niedobór tych składników będzie trwał tylko krótki czas, wówczas dochodzi do nieznacznej utraty wagi. Jeśli jednak głodzenie trwa dłużej, skutkuje to bardzo poważnymi zmianami w narządach. Mówi się wtedy o chorobie głodowej. U człowieka rozróżnia się jej dwa etapy:

Stan niedoboru pokarmowego – organizm zużywa własne zapasy tłuszczów. Może dojść do osłabienia mięśni oraz uwydatnienia obrysów kości. Głodzeni oddają mniej moczu, mają zwolnioną czynność jelit, dręczy ich bezustanne uczucie głodu, często mówią o jedzeniu, są drażliwi.
Właściwa choroba spowodowana głodem – organizm wyczerpuje własne rezerwy odżywczo- energetyczne, a po ich wykorzystaniu zużywa ciała białkowe, powodując zniszczenia tkanki. Samotrawienie rozpoczyna się od największego magazynu rezerw, jakim jest wątroba. Na początku pogarsza się stan skóry, a włosy matowieją i zaczynają wypadać. Następnie obniża się ciepłota ciała do 36°C, spada ciśnienie krwi i serce zaczyna pracować wolniej. Oczy są zamglone - początkowo reagują na jedzenie, jednak szybko obojętnieją nawet wobec niego. Klinicznymi objawami choroby głodowej są dodatkowo: obrzęki występujące najczęściej na kończynach dolnych, zespół zmian skórnych oraz biegunka.

Głód w Auschwitz Wnętrze baraku obozowego w Auschwitz (fot. Ealdgyth, opublikowano na licencji Creative Commons Attribution 3.0 Unported) Biegunki były w obozie bardzo częste i dotyczyły niemal każdego więźnia. Wczesne miały charakter fermentacyjny bądź zakaźny i dość szybko przemijały. Te właściwe, wywołane chorobą głodową, pojawiały się u wygłodzonych chorych i ustępowały tylko pod wpływem poprawy wyżywienia.

Więzień zapadał na chorobę głodową zazwyczaj po upływie około 3 miesięcy, co znalazło swoje odbicie w powiedzeniu SS-manów Przyzwoity więzień nie powinien żyć dłużej niż trzy miesiące. Jeśli żyje dłużej to jest złodziejem lub Tutaj Żyd żyje dwa tygodnie, Klecha żyje trzy tygodnie, a normalny więzień żyje trzy miesiące.

Więźniów cierpiących na chorobę głodową nazywano muzułmanami, dlatego że w rozwiniętym stadium choroby dochodziło do spowolnienia ruchów w wyniku zaniku mięśni oraz ścięgien, co powodowało, że poruszali się oni bardzo wolno, a gdy upadali na ziemię, powoli wyciągali ręce przed siebie, przez co przypominali modlących się wyznawców islamu.

Co jadali więźniowie?

Kuchnia powstała i funkcjonowała dzięki grupie ludzi, która organizowała obozową służbę zdrowia. Mieściła się na parterze bloku 28, wchodzącego w skład kompleksu szpitala obozowego i miała powierzchnię ok. 40 m². Na początku swej działalności była miejscem rozdziału żywności.

W kuchni zostały zainstalowane dwa kociołki o pojemności 25 litrów oraz 50 litrów, w których przygotowywano herbatę. W następnych latach rozbudowano ją i przygotowywano w niej ok. 350 litrów różnych pokarmów płynnych (co zaspokajało potrzeby jedynie 1/10 chorych): herbatę ziołową, kleik (dla więźniów chorych na biegunkę i pozostałe choroby przewodu pokarmowego) oraz zupę bezsolną z minimalną ilością mięsa i ziemniakami - dla osób cierpiących na schorzenia nerek.

Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Dziękujemy, że z nami jesteś! Chcesz, aby Histmag rozwijał się, wyglądał lepiej i dostarczał więcej ciekawych treści? Możesz nam w tym pomóc! Kliknij tu i dowiedz się, jak to zrobić!

Strony:
1 2 3
Napisz komentarz
Regulamin komentarzy

Gość: Jb |

Nie spotkalem się dotąd z opracowaniem porownawczym obozów niemieckich i sowieckich. Różnice i podobienstwa. Śmiertelność, wyżywienie , opieka medyczna, ilość więźniów, jaki procent stanowili polscy więźniowie, personel itd.



Odpowiedz

Gość: Vrixx |

Powinno sie pisac Demon smierci a nie aniol.



Odpowiedz

Gość: mac ap |

Nie wiem, skąd autorka wzięła dane o liczbie ofiar Auschwitz. Z pewnością zginęło tam dużo więcej niż 50% ludzi tam osadzonych, jak podaje. Osiemdziesiąt procent to absolutne i prawie na pewno zaniżone minimum (na tyle szacuje się odsetek ludzi, którzy od razu po przyjeździe trafiali "do gazu"). Ewentualnie mogłoby być może być to prawdą, jeśli autorce chodziło o właściwy obóz Auschwitz (bez Birkenau/Brzezinki)- ale wtedy z kolei z pewnością drastycznie zawyżona jest liczba osadzonych.



Odpowiedz

Gość: xyz |

@mac ap
jest zaznaczone, że zginęło ponad 50% więźniów



Odpowiedz

Gość: Patient Hitler |

Warto dodać, że wspomniany w artykule zbrodniarz Ernst Guenther Schenck był pierwowzorem postaci "dobrego lekarza" w filmie "Upadek"



Odpowiedz
Katarzyna Okoniewska

Absolwentka studiów magisterskich o specjalności chemicznej oraz studentka V roku studiów historycznych. Jest współautorką książki pt: "Zbiór tłoków i stempli pieczętnych w zasobie Archiwum Państwowego w Poznaniu", która ukazała się w grudniu 2014 roku. Zainteresowania badawcze: sfragistyka, Holocaust, obozy koncentracyjne.

Wolna licencja – ten materiał został opublikowany na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Polska.

Redakcja i autor zezwalają na jego dowolny przedruk i wykorzystanie (również w celach komercyjnych) pod następującymi warunkami: należy wyraźnie wskazać autora materiału oraz miejsce pierwotnej publikacji – Portal historyczny Histmag.org, a także nazwę licencji (CC BY-SA 3.0) wraz z odnośnikiem do jej postanowień. W przypadku przedruku w internecie konieczne jest także zamieszczenie dokładnego aktywnego odnośnika do materiału objętego licencją.

UWAGA: Jeśli w treści artykułu nie zaznaczono inaczej, licencja nie dotyczy ilustracji i filmów dołączonych do materiału – w kwestii ich wykorzystania prosimy stosować się do wskazówek w opisie pod nimi lub – w razie ich braku – o kontakt z redakcją: redakcja@histmag.org